Marja və markup arasındakı fərq: 20% nə zaman 25% olur?
80 manata alınan məhsul 100 manata satıldıqda marja 20%, markup 25% olur. İki göstəricinin düsturlarını və qiymət hesablamasını nümunələrlə öyrənin.
Eyni mənfəət, fərqli müqayisə bazası
Məhsulu 80 AZN-ə alıb 100 AZN-ə satdığınızı düşünün. Satış qiyməti ilə maya dəyəri arasındakı fərq 20 AZN-dir. Bu fərqi faizlə ifadə edəndə hansı məbləğə böldüyünüz nəticəni dəyişir.
Marja fərqi satış qiymətinə bölür. Markup isə həmin fərqi maya dəyərinə bölür. Buna görə bu nümunədə 20% marja və 25% markup eyni satış əməliyyatını təsvir edir. Qiymət siyahısında təkcə “20% qazanc” yazılması hansı göstəricinin nəzərdə tutulduğunu aydınlaşdırmır.
Marja = (satış − maya) ÷ satış × 100; Markup = (satış − maya) ÷ maya × 100
Üç qiymət nümunəsi ilə müqayisə
Aşağıdakı cədvəldə bütün məbləğlər bir məhsul vahidinə aiddir. Məbləğ fərqi eyni olsa belə, bölən məbləğ dəyişdiyi üçün faizlər bərabər olmur.
| Maya / satış | Fərq | Marja | Markup |
|---|---|---|---|
| 80 / 100 AZN | 20 AZN | 20% | 25% |
| 100 / 150 AZN | 50 AZN | 33,33% | 50% |
| 50 / 100 AZN | 50 AZN | 50% | 100% |
Hədəf faizə uyğun satış qiyməti
Maya dəyəri 80 AZN olarkən 20% markup üçün maya dəyərini 1,20-yə vururuq: satış qiyməti 96 AZN olur. Burada 16 AZN fərqin satış qiymətinə nisbəti təxminən 16,67%-dir.
Hədəf 20% marjadırsa, 80-i 0,80-ə bölürük və 100 AZN alırıq. Yəni marja hədəfini maya dəyərinin üstünə eyni faizi əlavə etməklə tapmaq düzgün deyil. Marja düsturunda hədəf faiz 100%-dən kiçik olmalıdır.
Satış = maya ÷ (1 − marja/100); Satış = maya × (1 + markup/100)
Nəticəni düzgün şərh etmək
Maya dəyəri və satış qiyməti eyni qayda ilə hesablanmalıdır. Bir məbləğə əlavə xərc daxil edib digərini başqa əsasda müqayisə etmək nəticəni çaşdırır. Əvvəlcə hesabınıza hansı xərclərin daxil olduğunu müəyyənləşdirin.
Bu sadə fərq avtomatik olaraq biznesin xalis mənfəəti deyil. İcarə, çatdırılma, komissiya və digər xərclər daxil edilməyibsə, nəticə onları əhatə etmir. Sıfır maya dəyərində markup, sıfır satış qiymətində isə marja üçün bölmə mümkün deyil.
Nəticəni hesablayarkən aralıq rəqəmləri mümkün qədər tam saxlayın, yalnız yekun məbləği yuvarlaqlaşdırın. Kalkulyatorda maya və satış qiymətini daxil edərək hər iki faizi yanaşı müqayisə edə bilərsiniz.